เมนู

PKRU EXPERT : ผศ.ดร.นิพนธ์ บริเวธานันท์ นักสร้างสรรค์สื่อการสอนดิจิทัลเพื่อครูอันดามัน

  • ส.ค. 11, 2563
  • 686
edu pkru 11 aug 2020 1
 
PRPKRU - อิทธิพลของ “สื่อ” ส่งผลต่อพฤติกรรมการเรียนรู้นอกห้องเรียนของเด็กและเยาวชน อีกทั้งยังกระทบต่อวงการศึกษาที่ต้องขยับและปรับตัวขนานใหญ่ เพื่อดึงความสนใจของนักเรียน-นักศึกษากลับมาสู่ห้องเรียน เพราะครูนั้นมีบทบาทเป็นนักผลิต “สื่อ” ที่เรียกว่า “สื่อการสอน” เครื่องมือของครูยุคใหม่ที่มีความสำคัญไม่แพ้ “ตำราเรียน” จึงไม่แปลกที่ตอนนี้ครูจำเป็นอยู่ในสถานะผู้เรียนรู้ที่ต้องฝึกฝนออกแบบสื่อการสอนที่ทันสมัยผ่านเครื่องมือที่ผู้เรียนสามารถเข้าถึงได้อย่างรวดเร็วและดึงดูดความสนใจ
 
คอลัมน์ PKRU EXPERT ขอแนะนำ ผศ.ดร.นิพนธ์ บริเวธานันท์ (ครูเจ) อาจารย์สังกัดวิชาชีพครู คณะครุศาสตร์ ม.ราชภัฏภูเก็ต และรองผู้อำนวยการโรงเรียนสาธิต ม.ราชภัฏภูเก็ต (ฝ่ายประถมศึกษา) ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีการศึกษา และวิทยากรที่มีผลงานในการถ่ายทอดวิธีการสร้างสื่อการสอนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลให้กับบุคลากรทางการศึกษาในเขตพื้นที่จังหวัดภาคใต้ฝั่งอันดามัน 
 
edu pkru 11 aug 2020 2
 
edu pkru 11 aug 2020 3
 
วิธีการของครูเจ (Kru Jay Method) 
 
อาจารย์นิพนธ์ เริ่มต้นเปิดประเด็นว่า “ต้องเริ่มที่การยอมรับครับ ในฐานะครู เราต้องยอมรับว่าวิธีการสอนแบบเดิมไม่สามารถดึงความสนใจผู้เรียนได้เท่ากับเครื่องมือสื่อสารทุกอย่างที่มี Internet ช่องทางและบุคคลใน Facebook Youtuber Blogger หรือ Influencer คือผู้ที่ผู้เรียนอยากฟังและเชื่อในข้อมูลอย่างสนิทใจจนมีผลถึงพฤติกรรมการเรียนรู้ในแง่มุมต่างๆ ปรากฏการณ์ดังกล่าวไม่ใช่ปัญหาแต่เป็นโอกาสของครูครับ เราเพียงปรับรูปแบบการสอน
 
จากประสบการณ์ของผม ที่ได้เป็นครูในระดับประถมและมัธยมศึกษามาก่อนก็เลยมองออกว่าประเด็นหนึ่งของการจัดการเรียนการสอน หากครูเน้นหนักที่การ ‘ชอล์กแอนทอล์ค’ เน้นการสอนด้วยการพูดเป็นหลัก องค์ความรู้ที่จะเกิดกับเด็กจะไม่ได้รับตรงตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ จากจุดนี้เองได้จุดประกายให้ผมกลับเข้าไปศึกษาต่อสาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา โดยเลือกเรียนศาสตร์ดังกล่าวทั้งในระดับปริญญาโทและเอก เพื่อที่จะมาพัฒนารูปแบบการสร้างสื่อการเรียนการสอนให้กับครู โดยสื่อในปัจจุบัน อย่างที่พวกเรารู้กันอยู่แล้วว่า นอกจากสื่อทำมือที่เหมาะกับโรงเรียนในเขตต่างจังหวัด หรือว่าโรงเรียนที่ยังไม่มีความพร้อมในด้านของอุปกรณ์เทคโนโลยีแล้ว สื่อดิจิทัลเองนับว่ามีบทบาทมาก เราจะพบว่าเทรนด์การนำรูปแบบการเรียนการสอนในรูปแบบของห้องเรียนปกติเข้ามาอยู่ในห้องเรียนไร้กรอบที่เราเรียกว่า Borderless Classroom จากตรงนี้เองทำให้เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทกับครู โดยเฉพาะในเรื่องของการสร้างและการผลิตสื่อ ด้วยโจทย์ที่ว่าครูเองจะต้องสร้างและผลิตสื่อให้ออกมาเร้าความสนใจของผู้เรียน และกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดองค์ความรู้และเกิดการเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่อง รวมถึงสามารถตอบโจทย์กับวัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรมและวัตถุประสงค์ของรายวิชานั้นๆ ได้อย่างชัดเจน
 
ในส่วนของสื่อการเรียนการสอน เราจะพบว่าหลากหลายวิชาจะมีสื่อที่มีความแตกต่างกันไปตามลักษณะของวิชา ผมขอยกตัวอย่างที่ผมได้ศึกษาเรื่องของสื่อความเป็นจริงเสมือนที่เรียกว่า AR - Augmented Reality / VR - Virtual Reality ลองนึกถึงรายวิชาวิทยาศาสตร์ที่ครูสอนนักเรียนในเรื่องของภูเขาไฟ การระเบิดของภูเขาไฟ ลาวาที่จะออกมามันเป็นอย่างไร แน่นอนสิ่งที่ครูทำได้ดีที่สุดก็คือการนำคลิปวิดีโอไปเปิดให้นักเรียนชม แต่ลองมองภาพกลับกันว่าจะสนุกแค่ไหน ถ้านักเรียนใช้ Smartphone ของตนเองส่องเข้าไปที่รูปใดรูปหนึ่งหรือรูปภูเขาไฟที่ครูเตรียมไว้ให้ แล้วปรากฏภาพระเบิดของลาวาภูเขาไฟแสดงอยู่เบื้องหน้าของนักเรียน หรือการสวมแว่น VR ที่มีภาพเสมือนกับว่านักเรียนได้ลงไปอยู่ในปล่องภูเขาไฟนั้นจริงๆ นี่คือความล้ำยุคของเทคโนโลยี ที่ครูสามารถใช้ประกอบในการสร้างการเรียนรู้ที่มั่นใจว่าจะช่วยกระตุ้นความสนใจและสร้างความสนุกสนานให้เกิดขึ้นในชั้นเรียน รวมถึงการใช้บอร์ดเกมผ่าน Tablet หรือ PC ที่เหมาะกับการศึกษาการสะกดคำและประโยคในการเรียนรู้ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ”
 
edu pkru 11 aug 2020 4
 
edu pkru 11 aug 2020 5
 
edu pkru 11 aug 2020 6
 
หลักสูตร “สื่อการสอนดิจิทัล” สำหรับเพื่อนครู
 
ครูเจ ตอบคำถามในประเด็นการเป็นวิทยากร ว่า “ด้วยความแตกต่างบนพื้นฐานความรู้และทักษะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของครู ครูที่อายุน้อยจะสามารถจัดทำสื่อการสอนได้ทุกรูปแบบ แต่ทางฝั่งครูที่อายุมากมักประสบปัญหาในด้านการใช้เครื่องมือไอที ผมได้มีโอกาสออกแบบหลักสูตรในการอบรมที่เน้นความยืดหยุ่น น่าสนใจ และออกแบบง่ายเหมาะกับเพื่อนครูทุกกลุ่ม คือการดึงโปรแกรม Free Software อย่างเช่น Canva หรือ Piktochart ซึ่งเป็นโปรแกรมที่มีจุดเด่นในการจัดทำข้อมูลให้สวยงามสะดุดตา เพื่อสรุปสาระสำคัญในบทเรียนจากหน้าตำราออกมาเป็นไฟล์ Infographic โดยผมได้จัดทำรูปแบบของ Template พื้นฐานเพื่อให้ผู้อบรมได้นำไปปรับแต่ง ต่อเติม รูปภาพ ตัวหนังสือ หรือกราฟแสดงผลต่างๆ ที่เหมาะสำหรับนำไปใช้ในการสอนนักเรียน โดยได้มีการนำความรู้จากการอบรมไปทำกิจกรรมในห้องเรียนเพิ่มความสนุก เพราะการให้ Keyword เป็นการบ้านกับนักเรียนไปสืบค้นข้อมูลใน Internet ดาบสองคมของฐานข้อมูลสารสนเทศที่มีขนาดใหญ่โต ไม่ส่งเสริมการเรียนรู้ให้กับผู้เรียนได้ดีเท่าที่ควร แต่การสรุปสาระสำคัญให้ออกมาในรูปแบบของสื่อการสอนดิจิทัลของครูเป็นต้นแบบให้ศิษย์จะค่อยๆ ปรับวัฒนธรรมการเรียนรู้ในห้องหรือนอกเรียนสู่การเป็นห้องเรียนไร้กรอบได้อย่างชัดเจนมากขึ้น 
 
หลังจากที่ผมมีโอกาสได้แลกเปลี่ยนความรู้กับเพื่อนครูหลากหลายรุ่น ซึ่งมาจากสถานศึกษาในเขตพื้นที่จังหวัดฝั่งอันดามัน พบว่าครูมีความตื่นตัวและเข้าใจความสำคัญของการสร้างสรรค์สื่อการสอนดิจิทัล ความตั้งใจดังกล่าวถ่ายทอดออกมาเป็นผลงานอินโฟกราฟิกคุณภาพหลากหลายชิ้นงาน ที่สามารถถ่ายทอดหลักความรู้ในแขนงต่างๆ ออกมาได้อย่างน่าสนใจ แม้กระทั่งครูผู้ไม่มีทักษะทางคอมพิวเตอร์ ได้แสดงถึงความพยายามที่จะสามารถผลิตชิ้นงานออกมาได้ รวมถึงครูหลายท่านที่ได้นำทักษะไปต่อยอดเพื่อสร้างสื่อการสอนที่มีคุณภาพในระดับสูงต่อยอดสู่งานวิจัยด้านการศึกษานำเสนอบนเวทีระดับชาติอย่าง EDUCA (มหกรรมทางการศึกษาเพื่อพัฒนาวิชาชีพครู) สิ่งนี้คือความภาคภูมิใจของวงการครูอันดามัน ผู้ซึ่งมีวิชาชีพเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ให้กับนักเรียนไม่ว่าจะอยู่ในยุคสมัยใด วิชาชีพครูยังคงเป็นฟันเฟืองสำคัญที่ระบบการศึกษาไม่สามารถขาดได้ สำหรับการดำเนินงานด้านบริการวิชาการดังกล่าวเป็นภารกิจหลักด้านหนึ่งของคณะครุศาสตร์ ม.ราชภัฏภูเก็ต ที่ทีมงานคณาจารย์ในสาขาวิชาต่างๆ ได้ร่วมมือกันนำศาสตร์ความรู้ลงไปพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนให้กับเพื่อนครูในอันดามัน”
 
edu pkru 11 aug 2020 7
 
edu pkru 11 aug 2020 8
 
บทบาทของ “ครู” ในยุคดิจิทัล หากความเปลี่ยนแปลงของบทเรียนบนหนังสือและกระดานดำบางส่วนจะถูกแทนที่ด้วยบทเรียนยุคดิจิทัล ณ ช่วงเวลานี้ความเร่งด่วนในการปรับตัวที่ว่ามีความเร่งเร้าเป็นทวีคูณ จากการระบาดของโควิด เพราะการเรียนการสอนออนไลน์บนห้องเรียนไร้กรอบได้อุบัติขึ้นแบบฉับพลัน สถานการณ์ดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงความจำเป็นของการผลิตสื่อการสอนดิจิทัลที่ใช้ในการสอน ซึ่งตอนนี้อยู่ในสถานะ “ต้องมีและต้องทำ” ของนักศึกษาครู คณาจารย์ หรือบุคลากรที่จำเป็นต้องใช้สื่อดิจิทัลในการแจ้งข้อมูลข่าวสาร 
 
ผศ.ดร.นิพนธ์ บริเวธานันท์ PKRU EXPERT กับบทบาทของการทำงานที่เป็นทั้งครูที่สอนนักศึกษาครุศาสตร์ผลิตสื่อการสอนที่ทันสมัย การเป็นผู้บริหารโรงเรียนสาธิตฯ ที่มีจุดเน้นในการศึกษาบนห้องเรียนไร้กรอบ และอีกบทบาทหนึ่งที่เป็นภารกิจของคณะครุศาสตร์ คือการพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยการอบรมให้ความรู้เพื่อพัฒนาครูอันดามัน แสดงให้เห็นถึงงานของ ม.ราชภัฏภูเก็ต ที่ไม่ได้เป็นเพียงสถาบันผลิตบัณฑิตครูออกสู่โรงเรียน หากแต่เป็นสถาบันอุดมศึกษาที่ร่วมมือกับครูทั้ง “อันดามัน” เพื่อพัฒนาวงการศึกษา 
 
มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต (PKRU)
มหาวิทยาลัยที่สร้าง "ตัวตน" ในแบบฉบับของคุณ 
บนเมืองท่องเที่ยวระดับโลก 
 
edu pkru 11 aug 2020 9
 
edu pkru 11 aug 2020 10
 
edu pkru 11 aug 2020 11
 
edu pkru 11 aug 2020 12
 
12 1
 
edu pkru 11 aug 2020 14
Top