มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต (PKRU) ขอแสดงความยินดีกับ รองศาสตราจารย์อัครวัฒน์ สิงห์ชู อาจารย์ประจำวิชาเอกดนตรีศึกษา คณะครุศาสตร์ ในโอกาสที่ผลงานวิจัยเรื่อง “The Composition of Dhamma Music for Instructional Media” หรือ “การประพันธ์บทเพลงธรรมะเพื่อใช้เป็นสื่อการสอน” ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ใน Rangsit Music Journal วารสารวิชาการด้านดนตรีที่ได้รับการจัดอันดับในฐานข้อมูล Scopus ระดับ Q3 ฉบับ Vol. 21 No. 2 (July–December 2026)

ผลงานวิจัยจาก Music PKRU ชิ้นนี้เกิดขึ้นจากแนวคิดในการนำพลังของดนตรีมาประยุกต์ใช้เป็นสื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้านคุณธรรมและจริยธรรม เนื่องจากการเรียนการสอนหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในรูปแบบเดิมยังคงเน้นการจดจำเนื้อหาจากตำราหรือบทเรียนเป็นหลัก ซึ่งอาจทำให้นักเรียนบางส่วนรู้สึกว่าเนื้อหาเป็นเรื่องยากและไม่น่าสนใจ ผู้วิจัยจึงนำ “อริยสัจ 4” หลักธรรมสำคัญทางพระพุทธศาสนา มาถ่ายทอดผ่านบทเพลง เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเข้าถึงและเข้าใจเนื้อหาธรรมะได้ง่ายยิ่งขึ้น

งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาหลักธรรมอริยสัจ 4 สำหรับนำมาใช้ในการประพันธ์บทเพลง ศึกษาแนวคิดในการสร้างสรรค์บทเพลงธรรมะเพื่อใช้เป็นสื่อการสอน และเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนก่อนและหลังการเรียนรู้ผ่านบทเพลงธรรมะ

ผู้วิจัยได้สร้างสรรค์บทเพลงธรรมะจำนวน 4 บทเพลง ประกอบด้วย “เพลงทุกข์” “เพลงสมุทัย” “เพลงนิโรธ” และ “เพลงมรรค” โดยนำสาระสำคัญของหลักธรรมแต่ละข้อมาวิเคราะห์และเรียบเรียงเป็นเนื้อร้อง พร้อมประพันธ์ทำนองให้สอดคล้องกับอารมณ์และความหมายของบทเพลง รวมถึงให้ความสำคัญกับการวางพยางค์และจังหวะของถ้อยคำ เพื่อให้เนื้อร้อง ทำนอง และเสียงประสานดำเนินไปอย่างเป็นธรรมชาติและมีความกลมกลืน

บทเพลงทั้งหมดได้รับการเรียบเรียงสำหรับวงดนตรีร่วมสมัย ประกอบด้วยเครื่องดนตรี 7 ชนิด ได้แก่ ขลุ่ย ระนาดเอก ไวโอลิน ทรัมเป็ต เปียโน เบส และกลอง โดยออกแบบบทบาทของเครื่องดนตรีแต่ละชนิดให้มีความสมดุล สามารถผสมผสานเสียงดนตรีไทยและดนตรีสากลเข้าด้วยกันอย่างเหมาะสม ก่อนนำผลงานไปให้ผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีและพระพุทธศาสนาตรวจสอบความถูกต้อง ตลอดจนฝึกซ้อม ปรับปรุง บันทึกเสียง และเผยแพร่ผ่านช่องทางออนไลน์

การทดลองใช้สื่อการเรียนรู้ดำเนินการกับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต จำนวน 23 คน โดยนำบทเพลงธรรมะไปใช้ประกอบการเรียนการสอนและเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนและหลังเรียน

ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนมีคะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีความเข้าใจเกี่ยวกับหลักธรรมอริยสัจ 4 เพิ่มขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับการเรียนรู้จากตำราหรือบทเรียนในรูปแบบปกติ นอกจากนี้ บทเพลงที่ประพันธ์ขึ้นยังเป็นสื่อการเรียนรู้ที่น่าสนใจ ช่วยกระตุ้นการมีส่วนร่วมของนักเรียน และส่งเสริมให้เกิดความเข้าใจในเนื้อหาธรรมะได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น

ผลการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรีและพระพุทธศาสนายังยืนยันว่า บทเพลงทั้ง 4 บทเพลงมีความถูกต้องและเหมาะสม ทั้งในด้านเนื้อหาหลักธรรมและองค์ประกอบทางดนตรี สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นสื่อประกอบการเรียนการสอนด้านคุณธรรม ศาสนา และจริยธรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ผลงานวิจัยดังกล่าวสะท้อนศักยภาพของคณาจารย์ PKRU ในการนำศาสตร์ทางดนตรีมาผสานกับหลักธรรมและกระบวนการทางการศึกษา เกิดเป็นนวัตกรรมสื่อการเรียนรู้ที่ช่วยเปลี่ยนเนื้อหาธรรมะซึ่งอาจดูเป็นเรื่องไกลตัว ให้กลายเป็นบทเพลงที่เข้าถึงง่าย สร้างความสนใจ และเปิดโอกาสให้เยาวชนได้เรียนรู้คุณธรรมผ่านประสบการณ์ทางดนตรีอย่างสร้างสรรค์