บทสัมภาษณ์ ดร.รุ่งนภา อริยะพลปัญญา เจาะลึกความน่าสนใจของหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ GS PKRU 

ความก้าวล้ำของปัญญาประดิษฐ์ ทำให้เกิดการตั้งคำถามว่า AI จะมาทำงานแทนที่มนุษย์ได้จริงหรือไม่ แม้หลายคนอาจวิตกกังวล แต่ก็ยังมีทักษะอีกหลายๆ อย่างที่ AI ยังไม่สามารถแทนที่มนุษย์ได้ และมนุษย์ก็ยิ่งต้องพัฒนาศักยภาพของตัวเองให้เหนือกว่าเพื่อเป็นผู้พัฒนาและควบคุมทิศทางความเปลี่ยนแปลง การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ จึงเป็นสาขาวิชาที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับโลกปัจจุบันและอนาคต ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตเปิดสอนในระดับปริญญาโท หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ บนความเชื่อที่ว่า “ทรัพยากรมนุษย์เป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุดในการขับเคลื่อนโลกใบนี้”

“สาขาวิชาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ เรียกว่าเป็นหลักสูตรพี่น้องกับสาขาวิชาบริหารธุรกิจ เป็นหลักสูตรปริญญาโทของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตที่หากพูดถึงเรื่องทรัพยากรมนุษย์ เราจะมีสองสาขา คือ สาขาวิชาการบริหารทรัพยากรมนุษย์ Human Resource Management หรือ HRM ที่มุ่งเน้นเรื่องของการสรรหา การว่าจ้าง อัตรากำลัง และงานด้านบริหารทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งมหาวิทยาลัยเปิดสอนในระดับปริญญาตรีมานานแล้ว และสาขาวิชาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์  Human Resource Development หรือ HRD ที่เพิ่งเปิดสอนระดับปริญญาโท ในปีการศึกษา 2563  ด้วยเล็งเห็นว่าทรัพยากรมนุษย์มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนองค์กร เรามีบัณฑิตที่จบการศึกษาด้าน HRM และด้านบริหารธุรกิจเป็นจำนวนมากที่มีความต้องการศึกษาต่อยอดด้าน HRD เพราะมีความสำคัญเชื่อมโยงกัน การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เป็นเรื่องที่ค่อนข้างซับซ้อน ต้องใช้หลายๆ ทฤษฎีประกอบกัน ในการที่จะดึงศักยภาพของคนแต่ละคนออกมาใช้ในการทำงาน โดยเฉพาะปัจจุบันโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและมีการแข่งขันสูงมาก ผู้บริหารองค์กร หรือฝ่ายบุคคล จะต้องให้ความสำคัญกับการพัฒนาทักษะในการทำงาน Upskill เพิ่มเติมทักษะ Reskill เปลี่ยนทักษะ เพื่อให้องค์กรก้าวทันกับการแข่งขัน โดยเฉพาะเมื่อก้าวขึ้นไปสู่ระดับหัวหน้างาน นอกจากต้องมีทักษะการบริหารงานแล้วยังต้องมีทักษะการบริหารคน ทำอย่างไรที่จะชักจูงใจให้คนอยากทำงาน ทำอย่างไรที่จะรักษาคนเก่งๆ ให้อยู่กับองค์กร หรือจะพัฒนาคนให้ตอบโจทย์องค์กรอย่างไร เรื่องของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์จึงเป็นเรื่องสำคัญทั้งในสายการบริหาร และสายการปกครอง” ดร.รุ่งนภา อริยะพลปัญญา ประธานหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต เริ่มต้นแนะนำหลักสูตร

หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ เป็นหลักสูตรที่เปิดกว้างสำหรับผู้จบการศึกษาระดับปริญญาตรีทุกสาขา ซึ่ง ดร.รุ่งนภาเล่าว่าส่วนใหญ่ผู้ที่มาสมัครเรียนถ้าแบ่งเป็นหน่วยงานก็มีทั้งภาครัฐและเอกชน มีทั้งผู้ที่จบทางด้านบริหารธุรกิจ ผู้ที่ต้องการอัพสกิลไปสู่ตำแหน่งงานที่สูงขึ้น หรือบุคลากรจากฝ่ายทรัพยากรบุคคล เช่น ผู้จัดการฝ่ายบุคคล ที่ทำงานด้านนี้โดยตรง นอกจากนี้ ยังมีบุคลากรจากส่วนงานราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่ต้องการเรียนรู้เรื่องจิตวิทยาการจูงใจคน เพื่อนำไปใช้ในงานฝ่ายปกครองและการพัฒนาท้องถิ่น

“การเรียนการสอนแบบ Coursework ในชั้นปีที่หนึ่ง จะเป็นรายวิชาที่เกี่ยวข้องกับการบริหารธุรกิจ บัญชี การเงิน เศรษฐศาสตร์ เพื่อเป็นการปูพื้นฐาน แล้วจึงเข้าสู่รายวิชาเฉพาะด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ จิตวิทยาภายในองค์กรและการสร้างทีมงาน การสร้างภาวะผู้นำ เรียนรู้ถึงกระบวนการนำไปประยุกต์ใช้ในองค์กร และในชั้นปีที่สอง จะเป็นการทำวิทยานิพนธ์และค้นคว้าอิสระ นักศึกษาสามารถเลือกได้ตามความสนใจและความถนัด” ประธานหลักสูตรอธิบายให้เห็นภาพว่าหลักสูตรนี้เรียนอะไรกันบ้าง และยังขยายความให้เห็นภาพชัดขึ้นอีกว่า “หลักสูตรของเราเป็นหลักสูตรที่มุ่งเน้นเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ซึ่งสอดคล้องกับปรัชญาการศึกษาของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต ในมิติของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ทั้งภาครัฐและเอกชน นอกจากเรื่องของสิ่งอำนวยความสะดวกในการเรียนการสอน อาคารสถานที่ อุปกรณ์เครื่องมือในการเรียนรู้ และห้องเรียนที่มีความพร้อม เราก็ยังมี Social Lab หรือห้องปฏิบัติการทางสังคม เนื่องจากมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตเป็นมหาวิทยาลัยราชภัฎที่อยู่ในกลุ่มเน้นบริบทพัฒนาท้องถิ่นสังคม การเรียนการสอนของเรา ไม่ได้เรียนในมิติของการพัฒนาคนในองค์กรเอกชนเพื่อรองรับภาคธุรกิจเพียงอย่างเดียว แต่เรามีการเรียนเรื่องของการพัฒนาคนในมิติของภาคสังคมและชุมชนด้วย นักศึกษาจึงได้เรียนรู้ทั้งระดับการพัฒนาตนเอง การพัฒนาภาคเอกชน และการพัฒนาท้องถิ่น” 

“Social Lab เป็นการนำทฤษฎีลงไปสู่การปฏิบัติ ทำให้เห็นแนวทางและกลยุทธ์การพัฒนาท้องถิ่น ที่ผ่านมานักศึกษาของเราได้มีโอกาสลงพื้นที่เยี่ยมชมวิสาหกิจชุมชนต้นแบบด้านการท่องเที่ยว เพื่อศึกษาเรียนรู้ว่าคนที่ทำธุรกิจประเภทนี้จะต้องมีทักษะอะไรบ้าง ได้ไปพูดคุยกับชาวบ้านสมาชิกวิสาหกิจชุมชน ซึ่งได้ถ่ายทอดประสบการณ์ตั้งแต่เริ่มต้นรวมกลุ่มกัน พบเจออุปสรรคปัญหาต่างๆ พวกเขาก้าวผ่านมาได้อย่างไร แต่ละขั้นตอนจนประสบความสำเร็จ ชุมชนปิดช่องว่างเกี่ยวกับทรัพยากรมนุษย์อย่างไร สร้างทีมงานที่เข้มแข็งขึ้นมาได้อย่างไร เราได้ลงไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับชุมชน และได้เสนอแนะแนวทางในมิติของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่จะช่วยเติมเต็มให้กับชุมชนได้มากยิ่งขึ้น”

นอกจากกระบวนการเรียนรู้ที่นำหลักทฤษฎีไปสู่การปฏิบัติจริง หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ตยังคำนึงถึงบริบทของท้องถิ่นชุมชน ในขณะเดียวกันก็ต้องก้าวล้ำทันต่อกระแสโลก

“ในบริบทของจังหวัดภูเก็ต ซึ่งมีความโดดเด่นแตกต่างจากจังหวัดอื่นๆ เพราะเป็นเมืองท่องเที่ยว ทำให้มีชาวต่างชาติเข้ามาทำงานในองค์กรต่างๆ ร่วมด้วย นักศึกษาที่เรียนหลักสูตร HRD ที่นี่ จึงต้องเรียนรู้เรื่องพหุวัฒนธรรม การทำงานกับบริษัทที่มีชาวต่างชาติหลากหลายเชื้อชาติ ต้องเรียนรู้วัฒนธรรมการอยู่ร่วมกัน การดูแลพนักงานไม่ใช่เฉพาะแค่คนไทย แต่ต้องดูแลพนักงานต่างชาติด้วย เรื่องของสิทธิ์สวัสดิการ เรื่องวีซ่า Work Permit เราออกแบบหลักสูตรให้สอคคล้องกับบริบทของการเป็นเมืองพหุวัฒนธรรมของจังหวัดภูเก็ตด้วย”

“ไม่เพียงแค่สอดคล้องกับชุมชน แต่ตัวหลักสูตรยังต้องเท่าทันกับโลกยุคใหม่ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในโลกยุคใหม่ ประเด็นซึ่งเป็นที่สนใจคือเรื่องความแตกต่างของคนในแต่ละเจนเนอเรชั่น HRD ต้องศึกษาพฤติกรรมของคนเจนเนอเรชั่นใหม่ เพื่อทำความเข้าใจว่าแรงจูงใจของเด็กเจนใหม่ซึ่งเป็นคนทำงานในยุคนี้คืออะไร จะพัฒนาเขาอย่างไร หรือการให้ข้อมูล การสื่อสารกับเขาต้องทำอย่างไร เพื่อลดช่องว่างของคนต่างเจนเนอเรชั่นภายในองค์กร อีกทั้งเรื่องของเทคโนโลยี การฝึกอบรมแบบเดิมบางครั้งเป็นการเสียชั่วโมงการทำงาน องค์กรต่างๆ จึงเลือกใช้โปรแกรมการฝึกอบรมออนไลน์ที่ช่วยประหยัดเวลา และช่วยประเมินการเลื่อนขั้นเลื่อนตำแหน่งได้ โดยเฉพาะหลังการระบาดของโควิด-19 มีการ Work from home ต้องใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย หรือองค์กรต่างๆ มีแนวโน้มต้องการคนที่มี Multi Skill มากขึ้น พนักงานหนึ่งคนต้องทำงานได้หลายอย่าง นัก HRD ยุคใหม่เราต้องพัฒนาคนในทุกๆ ทักษะที่ต้องใช้ในการทำงาน และนัก HRD ยุคใหม่ต้องเรียนรู้เรื่องเทคโนโลยีเพื่อใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการทำงานด้วย”

จะเห็นได้ว่าการเรียนการสอนหลักสูตร HRD ของมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต คำนึงถึงทุกๆ มิติ มีการสำรวจความต้องการของทั้งผู้เรียน ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในตลาดแรงงาน และสมาคมผู้ประกอบการต่างๆ มีการร่วมมือกับสมาคมงานบุคคลแห่งประเทศไทย หรือ  PMAT รวมทั้งภาคีเครือข่ายมหาวิทยาลัยต่างๆ จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จัดการประชุมวิชาการที่จะช่วยให้นักศึกษามีโอกาสนำเสนอผลงานด้านวิชาการและนำวิทยานิพนธ์มาเผยแพร่ ทั้งหมดนี้เป็นความพร้อมของหลักสูตร ที่จะสามารถสร้างมหาบัณฑิตด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่มีความพร้อมในทุกๆ ด้าน

“งานทรัพยากรบุคคล อาจเป็นเพียงงานหลังบ้านที่หลายๆ คนมองไม่เห็น แต่ในความเป็นจริงงานทรัพยากรบุคคลอยู่ในทุกๆ ระดับการทำงาน ทุกๆ ตำแหน่งงานล้วนต้องใช้ทักษะการบริหารบุคคล การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เปรียบเสมือนหุ้นส่วนสำคัญของบริษัท การที่ธุรกิจจะเบนเข็มหรือปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ใหม่ๆ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการเตรียมคนให้พร้อม เตรียมทักษะของคนทำงานให้พร้อมกับทิศทางที่องค์กรจะมุ่งไป หรือแม้แต่ภาคสังคม ชุมชนท้องถิ่นต่างๆ จะพัฒนาไปได้ก็ต้องพัฒนาคนในชุมชนควบคู่ไปด้วย ไม่ว่าจะเป็นภาคเอกชน ภาคสังคม ต่างก็ต้องการความพร้อมของคนในการขับเคลื่อนไปข้างหน้าทั้งสิ้น เสียงสะท้อนจากนักศึกษาที่มาเรียนกับเราแล้วจบออกไปทำงาน เขาบอกว่า สิ่งที่ทำให้เขารู้สึกว่างานของตัวเองมีคุณค่า ไม่เพียงแค่การทำให้องค์กรเดินหน้าไปได้ หรือการได้เลื่อนขั้นเลื่อนตำแหน่ง แต่เป็นความภาคภูมิใจที่ได้มีส่วนในการพัฒนาคนให้มีทักษะที่สูงขึ้น การที่เราได้แนะนำส่งเสริมให้เขาพัฒนาตัวเอง ทำให้คนๆ นั้นเติบโตก้าวหน้าในสายงาน มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น นั่นคือคุณค่าที่แท้จริงของงานพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ จึงอยากเชิญชวนผู้ที่มีความสนใจในการศึกษาต่อระดับปริญญาโท หลักสูตรด้านบริหารธุรกิจและหลักสูตรด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ เรียนหลักสูตรนี้ได้อะไรมากกว่าที่คุณคิดแน่นอน” 

ติดตามข้อมูลข่าวสาร หรือสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ Facebook Page : https://www.facebook.com/gspkru  และ และเว็บไซต์  https://graduate.pkru.ac.th